De herkomst van Sinterklaas
Bedevaartsoorden in Myra en Bari
)
Sinterklaas komt ieder jaar uit Spanje naar Nederland. De heilige Sint-Nicolaas leefde echter in de Oudheid. Na zijn dood rustte hij eerst een paar eeuwen in Turkije en daarna ruim 900 jaar in Italië.
Sint-Nicolaas komt oorspronkelijk niet uit Spanje. Hij was bisschop van Myra, een havenstad in het huidige Zuidwest-Turkije. Over zijn leven is weinig bekend. Volgens de overlevering overleed hij op 6 december 343. Na zijn dood deden er verhalen de ronde over de wonderen die hij zou hebben verricht en werd hij heilig verklaard.
Sint-Nicolaas werd de beschermheilige van zeelieden, handelsreizigers, kinderen, dieven, pandjesbazen, maagden en prostituees. Zijn graf in een voor hem gebouwde kerk in Myra werd een bedevaartsoord voor duizenden reizigers.
In 1087 dreigden de Turken (Seidsjoeken) Myra te veroveren. In christelijk West-Europa wilde men de overblijfselen van de heilige niet in hun ‘heidense’ handen laten vallen. Zeelui uit de Zuid-Italiaanse stad Bari voeren in het geheim naar Myra en roofden de beenderen van Sint-Nicolaas. In Bari werd Sint-Nicolaas herbegraven in een speciaal gebouwde kathedraal. Zijn overblijfselen liggen daar tot de dag van vandaag.
De actie van de zeelui van Bari was niet voor niets geweest, want Myra viel inderdaad in handen van de Turken. Beide steden hadden overigens tot het Byzantijnse Rijk gehoord, dat in de elfde eeuw uit elkaar viel. Bari werd in die periode bezet door de Noormannen. De Spanjaarden hadden de stad daarna van in 1503 tot diep in de achttiende eeuw ingelijfd. Daarmee is Sint-Nicolaas een paar eeuwen ‘Spaans’ geweest.
Nadat Sint-Nicolaas zijn laatste rustplaats in Bari had gevonden, verspreidde de populariteit van de heilige zich naar Nederland en de rest van West-Europa. Via Napels, Rome, Spanje en Frankrijk vond de verering een weg naar Vlaanderen en Nederland en via Engeland, naar Scandinavië en IJsland. Dat hij beschermheilige van zeelieden en kooplieden was, werkte dit in de hand.
De feestdag van Sint-Nicolaas werd in Nederland eerst met kerkelijke plechtigheden gevierd. Na de reformatie in de zestiende eeuw verbood de kerk de verering van heiligen. De protestanten probeerden zich met medewerking van de staat van het paapse Sint-Nicolaasfeest te ontdoen.
Het Sinterklaasfeest hield desondanks stand, door de populariteit van het feest en door het enigszins aan te passen. Sint-Nicolaas werd minder katholiek gemaakt. Hij werd voor alle religieuze stromingen acceptabel als gulle gever. Sint-Nicolaas was Sinterklaas geworden.
Joris Smeets
Bronnen:
Johanneke Helmers ‘Sinterklaas, Amsterdam en de Sint-Nicolaaskerk’ (Amsterdam.nl)
Reitze A. de Graaf ‘De man uit Myra is verhuisd’ (Wereldomroep)
Henk de Koning ‘Turkije, thuisland van Sint Nicolaas’
Dossier Sinterklaas (KB)
Sinterklaas (Meertens Instituut)
Beroemdheden: Sinterklaas (Schooltv)
Sint Nicolaas: een populaire heilige
)
)
)
Links
- Polygoon viert Sinterklaas
- Sint Nicolaas: een populaire heilige
- Sinterklaas (Meertens Instituut)
- Dossier Sinterklaas (KB)
- Beroemdheden: Sinterklaas (Schooltv)
- Turkije, thuisland van Sint Nicolaas
- Sinterklaas, Amsterdam en de Sint-Nicolaaskerk (Amsterdam.nl)
- De man uit Myra is verhuisd (Wereldomroep)
Reacties
gwen
5 januari 2010
ik vind het wel goed maar had er niks uit kunnen hallen dus niet zo goed zoals de andere zeggen ik vind en ik kan bijna niet geloven dat ik heb gelooft dat een peit op het dat loopt stom toch:p nou ja ik stop maar eens doeg
Thomas
5 december 2009
Ik wui dat hij nog bestont
niels
4 december 2009
goede site voor mijn verslag ik heb een 10!
jelmer
1 december 2009
goede site ik geef een 8 en een half
Theodoor
30 november 2009
Zwarte Piet? Schenkman heeft hem naamloos geintroduceerd. Waarom de knecht zwart was, zal altijd wel een raadsel blijven, binnen Schenkmans wereld (Sint Nicolaas kwam met de STOOMBOOT! Nou, dat was high tech in die dagen! En hij vertrok per BALLON! Jongens, en dan had hij nog een heuse neger als knecht, nou! (Europese knechten waren niks bijzonders)) hoorde het gewoon bij het beeld van de Sint als een moderne up-to-date sint. Nu kan het zijn dat Schenkman met zijn exotische maar normale knecht hetzij beelden van een duivel als de slaaf van St. Nicolaas wilde neutraliseren of probeerde bepaalde gebruiken waarbij "kattekwaad" door ZWART GESCHMIKTE jongeren werd uitgehaald probeerde te bedekken, door een voorbeeld te geven hoe "de zwarte" zich had te gedragen, dit zijn natuurlijk slechts "educated guesses". In de periode voor de Tweede Wereldoorlog had Sint soms wel wat ander personeel in dienst, maar over het algemeen slechts een echte Zwarte Piet. De vermenigvuldiging van Zwarte Piet vond pas na de oorlog plaats.
Selma
29 november 2009
Interessant, Maar wat ik me dan afvraag is hoe het komt dat de Sint uit Spanje komt, en waarom hij pieten heeft die hem helpen, en waarom zijn het zwarte pieten en geen witte pieten? Heeft iemand daar een verklaring voor ? Alvast bedankt, en fijne sinterklaasdagen
Heidi de Vries
22 november 2009
Goed stuk, ik ga het gebruiken voor een geschiedenisles. Ik vind het fascinerend hoe zo'n feest ontstaan is en hoe lang het nog door blijft bestaan. Sinterklaas is een gebruik in Nederland dat ik absoluut aanmoedig, in mijn klas en ook thuis. Het al dan niet geloven maakt niet uit; het gaat om het spel, gespeeld door volwassenen en kinderen.
sandra kalb
30 mei 2009
hallo ik ben sandra kalb ik vind dat hij zo lang dood kan bkijfen ik geloof daar niet meer in onzin om de geloofen