Monjé, Daan (1925-1986)
Dossier /Geschiedenis
Daan Monjé is de grondlegger van de Socialistische Partij. Hij was uitgesproken maoïstisch, maar moest niets hebben van theoretisch gefilosofeer. ‘Vertrouwen is goed, maar controle is beter’ is één van zijn bekendste uitspraken.
In de jaren zestig raakt de communistische wereld verscheurd door de breuk tussen Peking en Moskou. In Nederland wil de CPN geen partij kiezen. Pijpfitter Daan Monjé doet dat wel. Hij kiest voor Mao en wordt om die reden de partij uitgezet.
Samen met Nico Schrevel vormt hij daarna het Marxistische Leninistisch Centrum Nederland (MLCN), een organisatie van voornamelijk studenten. In 1970 wordt de MLCN omgedoopt tot KEN-ml (de Kommunistiese Eenheidspartij Nederland, marxistisch-leninistisch).
In 1970 werpt Monjé zich op als spreekbuis van de Rotterdamse havenarbeiders. Er is een loonconflict en de KEN organiseert een staking die drie weken zal duren. De uitkomst is een loonsverhoging voor de havenarbeiders, een mijlpaal voor de KEN.
Naarmate Monjé meer successen boekt, neemt hij afstand van zijn intellectuele partner Schrevel. Het duo gaat uit elkaar en Monjé richt in 1971 een nieuwe partij op: de KPN-ml. De naam ligt niet lekker in het gehoor, daarom wordt het al snel de Socialistische Partij, de SP.
Voor de buitenwereld is Monjé vrij onbekend, maar binnen de partij heeft hij de touwtjes in handen. Hij blijkt een uitstekend organisator. Met zijn praktische en creatieve geest zet hij de SP op de kaart.
Door zijn partijgenoten wordt hij gezien als een vat vol tegenstrijdigheden. Hij charmeert ze met zijn humor, maar irriteert diezelfde mensen met pesterijen en soms stalinistische methodes.
Monjé geniet van zijn macht, zijn wil is wet. In de jaren tachtig brokkelt die macht af. Hij krijgt ruzie met zijn partijgenoten over de grote mijnwerkersstaking in Engeland. Nog voor het conflict is opgelost, belandt hij in het ziekenhuis.
In 1986 sterft hij. Op zijn begrafenis zijn honderden kameraden van de CPN, de KEN en SP aanwezig. Daarna breekt het tijdperk Marijnissen aan.
Wist je dat?
-Woordgrappen als 'Waar komen de juiste ideeën vandaan? Van Daan!' en 'Daan en zijn onderdanen' werden vaak gebezigd in die tijd.
-Monjé had het talent om overal een slaatje uit te slaan. Het getuigde van weinig communistische geest, maar op kantoor verhandelde hij waardeloze horloges en wist hij altijd balpennen op de kop te tikken. Overigens kwam de partij nooit in de rooie cijfers te staan.
-Op de huidige (oktober 2005) website van de SP is de naam Monjé nergens te vinden. Zelfs niet onder het kopje 'historie'.
-
Daan en zijn onderdanen. Een portret van de grondlegger van de SP Deze week is het 25 jaar geleden dat de Chinese leider Mao Tse Toeng overleed. Andere Tijden gaat daarom op zoek naar zijn Nederlandse volgelingen en komt uit bij de man die in de jaren zeventig een centrale rol speelde onder Nederlandse maoisten en die de grondlegger werd van de Socialistische Partij, Daan Monjé.
-
Het Spoor terug De SP in Oss Working Class Hero deel 4
Fragment OVT 16 december 2001 uur 2 (32 min.)
Het Spoor terug: Working Class Hero. Een vierdelige serie over de ontstaansgeschiedenis van de Socialistische Partij in Oss. Ofwel: de zoektocht naar de vraag hoe een groepje revolutionaire hemelbestormers uit de jaren '70 er in slaagde om bijna veertig percent van de bevolking achter zich te krijgen in een stad zonder enige socialistische traditie. Aflevering 4: Op het pluche. Samenstelling: Kees Slager
-
Het Spoor terug: De SP in Oss Working Class Hero deel 2
Fragment OVT 2 december 2001 uur 2 (30 min.)
Een vierdelige serie over de ontstaansgeschiedenis van de Socialistische Partij in Oss. Ofwel: de zoektocht naar de vraag hoe een groepje revolutionaire hemelbestormers uit de jaren 70 er in slaagde om bijna veertig percent van de bevolking achter zich te krijgen in een stad zonder enige socialistische traditie.
De jongens van de Peperstraat, deel 2 van een vijfdelige serie. Samenstelling Kees Slager. -
Het Spoor terug De SP in Oss Working Class Hero deel 3
Fragment OVT 9 december 2001 uur 2 (31 min.)
Een vierdelige serie over de ontstaansgeschiedenis van de Socialistische Partij in Oss. Ofwel: de zoektocht naar de vraag hoe een groepje revolutionaire hemelbestormers uit de jaren '70 er in slaagde om bijna veertig percent van de bevolking achter zich te krijgen in een stad zonder enige socialistische traditie.
Aflevering 3: Dien het volk
- Het Spoor terug De SP in Oss Working Class Hero deel 1 Fragment OVT 25 november 2001 uur 2 (33 min.) De voedingsbodem, deel 1 van een vierdelige serie. Samenstelling Kees Slager.