dossier
Migratie
Dossier /Geschiedenis
In de jaren vijftig en zestig emigreren Nederlanders massaal naar Canada, Australië en Nieuw-Zeeland. Door de hoge werkloosheid en aangemoedigd door een actieve overheid beginnen ze aan een nieuw leven in het buitenland.
In de jaren zeventig zijn de rollen omgedraaid. Dan komen de eerste gastarbeiders uit Marokko en Turkije naar Nederland om de openstaande vacatures hier op te vullen.
Met onder andere:
-de komst van de moskee in Nederland
-Surinamers in Stavenisse
-Duitse immigratie naar Utrecht in de negentiende eeuw
-de gedwongen emigratie van Britse gevangen naar Australië
-opvang en huisvesting van immigranten in Nederland
Artikelenx
-
"Nederland / Het Koninkrijk der Nederlanden": oudste film over Nederland uit 1921 Gemaakt in opdracht van "Vereeniging Nederland in den Vreemde" Wat is de eerste film die over Nederland werd gemaakt? Waarschijnlijk is dat de film "Nederland / Het Koninkrijk der Nederlanden", waarvan de eerste versie in 1921 gemaakt werd door Willy Mullens van Haghe Film.
-
Ellis Island was een hel Amerikaanse immigranteneiland sloot 55 jaar geleden Vijfenvijftig jaar geleden werd Ellis Island opgeheven. Sinds 1892 zetten miljoenen immigranten er voor het eerst voet in de Verenigde Staten. Omdat niet iedereen door de strenge keuring kwam en de omstandigheden erbarmelijk waren, werd de plek algemeen bekend als 'Eiland van Tranen'. Getuige ook de ervaringen van een Friese gelukszoeker in 1922.
-
Met de buik het brood achterna Sloveense familiegeschiedenis Schrijfster Milena Mulders verdiepte zich na het overlijden van haar moeder in de familiegeschiedenis. Ze kwam erachter dat ze voortkomt uit de Sloveense gemeenschap in Limburg, een van Nederlands oudste immigrantengroepen.
-
NIOD onderzoekt Tweede Wereldoorlog als 'wereldwijd fenomeen' Eigentijdse kijk op de oorlog Het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie presenteert op 7 oktober de publicatie van _Oorlog op vijf continenten. Nieuwe Nederlanders & de geschiedenissen van de Tweede Wereldoorlog_. Staatssecretaris Jet Bussemaker van VWS neemt in Den Haag het eerste exemplaar in ontvangst. Centraal in het boek staan de visies op de Tweede Wereldoorlog, zoals deze bestaan buiten Nederland en onder immigranten.
-
Britse gevangenen: de eerste Europese kolonisten van Australië Tachtig jaar gedwongen emigratie In de jaren veertig, vijftig en zestig van de 20ste eeuw vertrokken 150.000 Nederlandse emigranten vrijwillig naar Australië. Tussen 1788 en 1868 maakten 160.000 Britse criminelen gedwongen een enkele reis naar het verre continent.
-
Emigratie volgens Polygoon Het allerbeste werd de dappere Nederlandse emigranten toegewenst, elk Polygoonjournaal weer.
-
Immigranten en vluchtelingen in Polygoonfilms Het tragische lot van de gedwongen emigrant, de vluchteling: joodse kinderen in 1938, Oosteuropese ‘ontheemden’ in 1950, Ambonezen in 1951, ‘Chinese’ Russen in 1954, Hongaren in 1956.
-
Australië: integreren met hindernissen Met tienduizenden gingen ze in de jaren vijftig en zestig weg uit het bedompte, verarmde Nederland. Het ruime, gastvrije Australië tegemoet. Met weinig geld en nog minder kennis van de Engelse taal. Het leven Down Under bleek hard. Een derde van de emigranten kwam teleurgesteld terug. Integreren met hindernissen, in Andere Tijden.
-
De komst van de moskee Ze deden ons zware werk, woonden in pensions en rolden hun gebedsmatjes uit in bedrijfskantines. Gastarbeiders in de jaren '60. De eerste moslims in Nederland. Ze eisten niets, ze gingen toch weer terug. Dachten wij. Maar de moslims bleven. De islam bleef en er kwamen moskeeën, soms gefinancierd door het buitenland. Nederlanders wisten van niks.
Hoe de moskee zijn plaats vond tussen molens en kerktorens. -
Nederland is vol Of Nederland is te druk. Overal hoor je het roepen. Opnieuw staan de verkiezingen in het teken van wat we toch aan moeten met de steeds groter groeiende groep immigranten. Juichend werden ze begin jaren '60 binnengehaald. De jonge mannen uit Italië en Spanje. Gastarbeiders werden ze genoemd. Voor even over om te helpen ons land rijk te maken. Hun familie kon zolang wel achterblijven. Gezinshereniging? Daar konden we niet aan beginnen! Maar ze kwamen toch, eerst hun vrouwen en later hun kinderen. De christelijk-liberale regering keek er raar van op. Maar wat deed ze er aan? Andere Tijden over het begin van de gezinshereniging; over geschipper, gesjoemel en verdriet.
-
Emigratie naar Canada De nieuwe regering zal het ze een stuk moeilijker maken, maar buitenlanders zullen in de rij blijven staan om in Nederland te komen wonen. Nog niet eens zo lang geleden was het andersom. In 1948 dacht een op de drie Nederlanders aan emigratie en al gauw was een op de twintig ook daadwerkelijk weg. Ruim 550.000 mensen – naar Canada, Australie en Nieuw Zeeland omdat het daar zo leeg en rijk leek en hier zo vol en arm. Reden voor Andere Tijden om het landverhuizen weer eens van de andere kant te bezien.
-
Surinamers in Stavenisse Andere Tijden staat in het teken van de onafhankelijkheid van Suriname, 25 jaar geleden. Veel Surinamers kwamen voor die tijd naar Nederland. Maar daar was geen plek voor hen. De komst van 500 Surinamers naar Stavenisse stuitte op heftig verzet van de plaatselijke bevolking.
- Vluchtelingenbeleid van Nederland OVT 29 okt. 2006 uur 1 (20 min. 19) Commotie afgelopen week rond de uitspraken van Tineke Huizinga van de Christen-Unie toen ze het uitzettingsbeleid van minster Verdonk vergeleek met de deportaties in de Tweede Wereldoorlog. Aanleiding voor een gesprek over het omgaan met vluchtelingen in Nederland sinds de Vreemdelingenwet van 1849. Met migratie historica Marlou Schrover en criminologe/sociologe Joanne van der Leun.
- Column van Alexander Münninghoff: Cambodja Fragment OVT 30 april 2006 uur 1 (5 min.) Begin jaren tachtig bezocht Münninghoff voor de Haagsche Courant een vluchtelingenkamp in Cambodja. Hij schreef een dramatisch verhaal over een vluchteling, en dankzij dit artikel mocht de Cambodjaan naar Nederland komen.
- De eerste neger Fragment OVT 9 april 2006 uur 2 (8.33 min.) Naar aanleiding van de heruitgave van zijn boek De eerste neger, herinneringen aan de komst van een nieuwe bevolkingsgroep’, praat Matthijs Deen met auteur Rudie Kagie. Kagie concludeert dat er sinds de eerste druk van zijn boek in 1989 veel veranderd is in de positie van Surinamers in Nederland.
- Geschiedenis van opvang en huisvesting van immigranten in Nederland Fragment OVT 2 april 2006 uur 2 (9 min.) Paul van der Gaag spreekt met Janneke Jansen over haar proefschrift 'Bepaalde huisvesting: Een geschiedenis van opvang en huisvesting van immigranten in Nederland, 1945-1995'.
- ‘Veranderingen van het alledaagse 1950-2000’ Fragment OVT 18 december 2005 uur 1 (18 min.) Dat Nederland is veranderd door de komst van nieuwe Nederlanders behoeft geen betoog. Maar hoe het is veranderd, daarover verschillen de meningen.Onlangs verscheen in de vijfdelige serie 'Cultuur en Migratie in Nederland' (over de veranderingen in de Nederlandse cultuur door de komst van migranten in de laatste honderd jaar) het deel: 'Veranderingen van het alledaagse 1950-2000'. In dit deel staan de ontmoetingen tussen 'oude' en 'nieuwe' Nederlanders in het alledaagse leven centraal. Hans Olink spreekt met twee van de auteurs Hester Dibbits en Isabel Hoving.
- Geschiedenis van Australië als migratieland Fragment OVT 18 december 2005 uur 1 (18 min.) Precies 42 jaar geleden werd in Australië het kabinet geïnstalleerd van Robert Menzies. Niet verrassend, want hij was in 1963 al 14 jaar aan de macht. Zijn regering werd gekenmerkt door de ‘White Australia policy’: onder de blanke Europese bevolking werden immigranten geworven. Migranten uit andere werelddelen werden geweerd. Later werd deze politiek losgelaten en werd Australië hét voorbeeld van een goed functionerende multiculturele samenleving. Tot er deze week racistische uitbraken. Paul van der Gaag spreekt met Ad Borsboom, hoogleraar antropologie in Nijmegen, over de geschiedenis van Australië als migratieland.
- Column Peter Brusse: Britse immigranten Fragment OVT 4 september 2005 uur 1 (4,5 min.) Midden jaren zestig werden Britse nieuwkomers aan hun lot overgelaten. Geen opvang, geen verspreiding door het land, zoals in Nederland. Na rassenrellen zorgde de Britse regering ervoor dat immigranten banen in overheidsdienst kregen. Integreren blijft lastig, constateert Peter Brusse. Dat blijkt uit het feit dat de aanslagen op de Londense metro gepleegd zijn door eigen mensen, jonge Britten, moslims die in Engeland geboren en getogen waren. De schok is groot.
-
Duitse immigratie naar Utrecht in de negentiende eeuw
Fragment OVT 3 november 2002 uur 1 (16 min.)
In het midden van de negentiende eeuw vormden Duitsers de grootste immigrantenstroom naar Nederland. Ze kwamen, zoals de meeste immigranten, voor een beter leven. Wanneer hun beroep succesvol was, trokken er meer Duitsers met hetzelfde beroep de grens naar Nederland over. Ze brachten verder de kerstboom, bovengistend bier en turnen mee naar Nederland. De regering wilde de immigranten kanaliseren en kwam in 1849 met de eerste vreemdelingenwet. Mathijs Deen spreekt met Marlou Schrover.
‘Een kolonie van Duitsers: Groepsvorming onder Duitse immigranten in Utrecht in de negentiende eeuw’ van Marlou Schrover,
- Migratie encyclopedie Fragment OVT 24 februari 2002 uur 2 (6 min.) Een aantal Nederlandse (Piet Emmer en Leo Lucassen) en Duitse historici werken aan een encyclopedie over 400 jaar Europese migratie. Er is een behoefte aan informatie over dit onderwerp, ook vanuit de politiek. De encyclopedie verschijnt in 2004 en zal 200 migrantengroepen beschrijven. Paul van der Gaag spreekt met Piet Emmer.